ERFZONDE? TEKSTEN BIJ PSALM 57 : 7
הֵן־בְּעָוֹן
חוֹלָלְתִּי
(WTT) וּבְחֵטְא
יֶחֱמַתְנִי אִמִּֽי׃
ἰδοὺ γὰρ ἐν ἀνομίαις συνελήφθην,
καὶ ἐν ἁμαρτίαις
ἐκίσσησέ με ἡ μήτηρ μου. (LXX)
Zie, ik ben in ongerechtigheid geboren,
en in zonde heeft mij mijn moeder ontvangen.
(SV)
SJhe / Jch bin aus sündlichem Samen gezeuget /
Vnd meine Mutter hat mich in sünden empfangen.
(LB)
Zie, in ongerechtigheid ben ik geboren,
in zonde heeft mijn moeder mij ontvangen.
(NGB)
Wohl, wurde gekreisst ich im Fehl
empfing brünstig mich meine Mutter in Sünde.
kreissen = als pass.: in barensweeën voortgebracht
(MB)
Zie, als zondig mens ben ik geboren,
in die schuld bij mijn moeder verwekt.
(W95)
Ik was al schuldig toen ik werd geboren,
al zondig toen mijn moeder mij ontving.
(NBV 2004, 2021)
Toen ik werd geboren, zat het kwaad al in me.
Al vanaf het moment dat ik ontstond, heeft het kwaad mij in zijn macht.
(BB)
Ik ben, o Heer, in ongerechtigheid
geboren en in zware schuld gebonden.
Ontvangen heeft mijn moeder mij in zonde,
zie op mij neer in uw barmhartigheid.
(berijmde psalm 51, strofe 3)
WTT = Biblia Hebraica Stuttgartensia
LXX = Septuaginta
StV = Statenvertaling
LB = Luther Biblia Deudsch revisie door Luther in 1545
MB = Verdeutschung, Martin Buber 1962, 1976
W95 = Willibrord Vertaling ed. 1995
NBG = Vert. Nederlands Bijbelgenootschap 1951
NBV = Nieuwe Bijbel Vertaling 2004, 2021
BB = Basis Bijbel 2013
Luthers vertaling van Psalm 51:7
erfzonde voorondersteld...?
Slaat u een lutherse bijbelvertaling uit de vorige - of deze eeuw open bij Psalm 51:7, dan leest u:
"Siehe, ich bin in Sündenschuld geboren, und meine Mutter hat mich in Sünden empfangen."
uit de edities van 1912 en 2017.
Aannemend dat deze woorden opnieuw door vertaling tot stand gebracht
zijn, constateer ik dat ze anders luiden dan de revisies die Luther zelf
heeft aangebracht.
Luther zelf heeft tenminste twee revisies van zijn vertaling van psalm 51:7 laten publiceren:
Lutherse vertaling uit 1524: "Siet, ik bin in
sündlikem wesen gheboren,
unde mine moder hefft mi in sünden
entfangen."
Lutherse vertaling uit 1531 (revisie): "Siet, ik bin ut sündlichem
samen gheboren, unde mine moder hefft mi in sünden entfangen."
Lutherse vertaling uit 1545 (laatste revisie door Luther): "SJhe / Jch
bin aus sündlichem Samen gezeuget /
Vnd meine Mutter hat mich in sünden empfangen.."
Eerst, voor of in 1524, vertaalt Luther: in sündlikem wesen. Later, in een gereviseerde editie van 1531: ut sündlichem Samen.
In deze revisie is het zaad is kennelijk zondig naar Luthers overtuiging. Het mannelijke gaat voorop, daarna, in het tweede versdeel, komt het vrouwelijke, dat het zaad ontvangt.
In de revisie uit 1545 gebruikt Luther het werkwoord 'erzeugen', verwekken. Onmiskenbaar wordt volgens deze revisie de zonde via de voorplanting overgedragen. Luther huldigt het zgn. traducianisme (meer hierover: klik hier) dat al door de kerkvaders in de eerste eeuwen verdedigd werd.
In modernere lutherse revisies (zoals de herzieningen in de 19e en 20e eeuw) ziet u de verschuiving naar bewoordingen die dichter bij de brontekst blijven zonder de specifieke dogmatische lading van Luthers latere revisies:
In de lutherse herziening (1912)wordt de nadruk gelegd op de toestand van schuld in plaats van op het biologische "zaad."
Een moderne Lutherbijbel (revisie 2017) heeft: "Siehe, ich ben in Sündenschuld geboren, und meine Mutter hat mich in Sünden empfangen."
Deze latere versies laten de zestiende-eeuwse biologische nadruk op "sündlichem Samen" los en spreken enkel over de menselijke conditie. Deze vertaling blijft dichter bij de Hebreeuwse grondtekst.
