DE OPENBARING AAN JOHANNES

pagina vier

Ook in het boek Genesis horen we van de vijandschap tussen de vrouw en het vrouwenzaad, en de slang met zijn nakomelingschap.

Genesis 3:15

וְאֵיבָ֣ה ׀ אָשִׁ֗ית בֵּֽינְךָ֙ וּבֵ֣ין הָֽאִשָּׁ֔ה וּבֵ֥ין זַרְעֲךָ֖ וּבֵ֣ין זַרְעָ֑הּ ה֚וּא יְשׁוּפְךָ֣ רֹ֔אשׁ וְאַתָּ֖ה תְּשׁוּפֶ֥נּוּ עָקֵֽב׃

"En Ik zal vijandschap zetten tussen u en de vrouw, en tussen uw zaad en haar Zaad; dat zal u de kop vermorzelen, en gij zult het de hiel vermorzelen."

De vrouw van 12:1 is getooid met de zon, en twaalf sterren op haar hoofd, en de maan onder haar voeten.

Openbaring 12:1

Καὶ σημεῖον μέγα ὤφθη ἐν τῷ οὐρανῷ, γυνὴ περιβεβλημένη τὸν ἥλιον, καὶ ἡ σελήνη ὑποκάτω τῶν ποδῶν αὐτῆς, καὶ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτῆς στέφανος ἀστέρων δώδεκα,

"En er verscheen een groot teken in de hemel: een vrouw, bekleed met de zon, en de maan was onder haar voeten en op haar hoofd een kroon van twaalf sterren."

De maan wordt in het oosten in verband gebracht met de mythische gevechten tussen goede en kwade goden – vandaar haar wassen en afnemen. De zon is symbool van goddelijke genade en roeping.
Maar door haar te versieren met twaalf sterren, wijst de Apocalyps ons erop, dat deze vrouw de personificatie van het oudtestamentische godsvolk is. Dat heeft de Messias voortgebracht.

Demonische personen en personificaties

Als inhoud van de eerste vier zegels die door het Lam geopend worden, ziet de ziener van de Apocalyps vier ruiters, 6:1-8.

Openbaring 6:1-8

6:1 Καὶ εἶδον ὅτε ἤνοιξεν τὸ ἀρνίον μίαν ἐκ τῶν ἑπτὰ σφραγίδων, καὶ ἤκουσα ἑνὸς ἐκ τῶν τεσσάρων ζῴων λέγοντος ὡς φωνὴ βροντῆς· Ἔρχου.
6:2 καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ ἵππος λευκός, καὶ ὁ καθήμενος ἐπ’ αὐτὸν ἔχων τόξον· καὶ ἐδόθη αὐτῷ στέφανος, καὶ ἐξῆλθεν νικῶν καὶ ἵνα νικήσῃ.
6:3 Καὶ ὅτε ἤνοιξεν τὴν σφραγῖδα τὴν δευτέραν, ἤκουσα τοῦ δευτέρου ζῴου λέγοντος· Ἔρχου.
6:4 καὶ ἐξῆλθεν ἄλλος ἵππος πυρρός, καὶ τῷ καθημένῳ ἐπ’ αὐτὸν ἐδόθη αὐτῷ λαβεῖν τὴν εἰρήνην ἐκ τῆς γῆς καὶ ἵνα ἀλλήλους σφάξουσιν, καὶ ἐδόθη αὐτῷ μάχαιρα μεγάλη.
6:5 Καὶ ὅτε ἤνοιξεν τὴν σφραγῖδα τὴν τρίτην, ἤκουσα τοῦ τρίτου ζῴου λέγοντος· Ἔρχου. καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ ἵππος μέλας, καὶ ὁ καθήμενος ἐπ’ αὐτὸν ἔχων ζυγὸν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ.
6:6 καὶ ἤκουσα ὡς φωνὴν ἐν μέσῳ τῶν τεσσάρων ζῴων λέγουσαν· Χοῖνιξ σίτου δηναρίου, καὶ τρεῖς χοίνικες κριθῶν δηναρίου· καὶ τὸ ἔλαιον καὶ τὸν οἶνον μὴ ἀδικήσῃς.
6:7 Καὶ ὅτε ἤνοιξεν τὴν σφραγῖδα τὴν τετάρτην, ἤκουσα φωνὴν τοῦ τετάρτου ζῴου λέγοντος· Ἔρχου.
6:8 καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ ἵππος χλωρός, καὶ ὁ καθήμενος ἐπάνω αὐτοῦ ὄνομα αὐτῷ [ὁ] Θάνατος, καὶ ὁ ᾅδης ἠκολούθει μετ’ αὐτοῦ· καὶ ἐδόθη αὐτοῖς ἐξουσία ἐπὶ τὸ τέταρτον τῆς γῆς, ἀποκτεῖναι ἐν ῥομφαίᾳ καὶ ἐν λιμῷ καὶ ἐν θανάτῳ καὶ ὑπὸ τῶν θηρίων τῆς γῆς.

"En ik zag hoe het Lam een van de zegels verbrak... En zie, een wit paard, en hij die erop zat had een boog; en hem werd een kroon gegeven en hij trok uit, overwinnend en om te overwinnen... En een ander paard trok uit, dat vuurrood was; en hem werd gegeven de vrede van de aarde weg te nemen... En zie, een zwart paard, en hij die erop zat had een weegschaal in zijn hand... En zie, een vaalgeel paard. En die daarop zat, zijn naam was de Dood, en het rijk van de dood volgde hem..."

Paard en berijder hebben elk drie kenmerken:

KLEUR INSTRUMENT WERKZAAMHEID
wit boog overwinnen
vuurrood zwaard wegnemen van de vrede
zwart weegschaal voedselschaarste
vaal naam doden

Deze visioenen zijn als het ware de onweerswolken die al zichtbaar zijn voordat de bui losbarst. De vier visioenen herinneren aan de plagen-schema's zoals ze staan in Ezechiël 14:21 en in Jeremia 15:2.

Ezechiël 14:21

כִּ֣י כֹּ֥ה אָמַ֨ר אֲדֹנָ֧י יְהוִה֮ אַ֠ף כִּֽי־אַרְבַּ֨עַת שְׁפָטַ֨י הָרָעִ֜ים חֶ֠רֶב וְרָעָ֞ב וְחַיָּ֤ה רָעָה֙ וָדֶ֔בֶר שִׁלַּ֖חְתִּי אֶל־יְרֽוּשָׁלִָ֑ם לְהַכְרִ֥ית מִמֶּ֖נָּה אָדָ֥ם וּבְהֵמָֽה׃

"Want zo zegt de Heere HEERE: Zeker, wanneer Ik Mijn vier zware strafgerichten – zwaard, hongersnood, wild gedierte en pest – op Jeruzalem zal afzenden om mens en dier daaruit uit te roeien."

Jeremia 15:2

וְהָיָ֞ה כִּֽי־יֹאמְר֤וּ אֵלֶ֙יךָ֙ אָ֣נָה נֵצֵ֔א וְאָמַרְתָּ֣ אֲלֵיהֶ֗ם כֹּֽה־אָמַ֣ר יְהוָ֔ה אֲשֶׁ֨ר לַמָּ֤וֶת לַמָּ֙וֶת֙ וַאֲשֶׁ֤ר לַחֶ֙רֶב֙ לַחֶ֔רֶב וַאֲשֶׁ֤ר לָרָעָב֙ לָרָעָ֔ב וַאֲשֶׁ֥ר לַשְּׁבִ֖י לַשֶּֽׁבִי׃

"En het zal geschieden, wanneer zij tot u zeggen: Waar moeten wij heen? zeg dan tegen hen: Zo zegt de HEERE: Wie tot de dood bestemd is, naar de dood; wie tot het zwaard, naar het zwaard; wie tot de honger, naar de honger; en wie tot de gevangenschap, naar de gevangenschap!"

De kleuren komen we ook al tegen in Zacharja 1:8 en 6:5.

Zacharja 1:8 & 6:1-5

1:8 רָאִ֨יתִי ׀ הַלַּ֙יְלָה֙ וְהִנֵּה־אִישׁ֙ רֹכֵב֙ עַל־ס֣וּס אָדֹ֔ם וְה֣וּא עֹמֵ֔ד בֵּ֥ין הַהֲדַסִּ֖ים אֲשֶׁ֣ר בַּמְּצֻלָ֑ה וְאַחֲרָיו֙ סוּסִ֣ים אֲדֻמִּ֔ים שְׂרֻקִּ֖ים וּלְבָנִֽים׃
6:5 וַיַּ֥עַן הַמַּלְאָ֖ךְ וַיֹּ֣אמֶר אֵלָ֑י אֵ֗לֶּה אַרְבַּע֙ רֻח֣וֹת הַשָּׁמַ֔יִם יוֹצְא֕וֹת מֵהִתְיַצֵּ֖ב עַל־אֲד֥וֹן כָּל־הָאָֽרֶץ׃

"1:8 Ik zag 's nachts, en zie, een Man reed op een rood paard... en achter Hem waren rode, voskleurige en witte paarden.
6:5 En de engel antwoordde en zei tegen mij: Dit zijn de vier winden van de hemel, die uittrekken van de plaats waar zij stonden voor de Heere van heel de aarde."

Miniatuur paarden2a
Het witte en het rode paard
Miniatuur met de ruiters uit de Apocalyps
Het zwarte en het vale paard

In de Apocalyps dienen de kleuren de werkzaamheden van de ruiters. Het is mogelijk, dat achter deze visioenen ook concrete historische situatie staat. Dan moeten we denken aan de tijd na de dood van Nero (68) toen er chaos in het rijk ontstond zo kwalificeert de Apocalyps de "tussentijd."
De historische situatie van de eerste eeuw kan helpen bij de beantwoording van de vraag, wie de eerste Ruiter is. Het witte paard en de kroning wijzen ogenschijnlijk op Christus. Maar de boog past beslist niet bij hem; dan zouden we eerder het zwaard of de ijzeren staaf verwacht hebben. Van de krans wordt gezegd, dat hij ἐδόθη αὐτῷ – werd gegeven. Dit passivum wil zeggen, dat God deze ruiter de overwinning geeft. De boog is een aanvalswapen!
Men denkt wel aan de vorst van de Parthen. Deze reed op een wit paard en hanteerde de boog. Ook Mitras, de Sol-Invictus, rijdt uitgerust met een boog en getooid met een kroon, op een wit paard.
Zonder meer zijn de Parthen een ontwrichtend element geweest voor het Romeinse Rijk. Verder kunnen we nog wijzen op Gog, de "ondergrondse naam" voor Israël-bedreigende koningen. In Ezechiël staat dat God hem de boog uit zijn linkerhand en zijn pijlen uit zijn rechterhand zal slaan.

Ezechiël 39:3

וְהִכֵּיתִ֥י קַשְׁתְּךָ֖ מִיַּ֣ד שְׂמֹאולֶ֑ךָ וְחִצֶּ֕יךָ מִיַּ֥ד יְמִינְךָ֖ אַפִּֽיל׃

"En Ik zal uw boog uit uw linkerhand slaan en uw pijlen uit uw rechterhand doen vallen."

In de Apocalyps zijn de namen Gog en Magog betrokken op de antichrist, 20:7,8.

Openbaring 20:7-8

20:7 Καὶ ὅταν τελεσθῇ τὰ χίλια ἔτη, λυθήσεται ὁ Σατανᾶς ἐκ τῆς φυλακῆς αὐτοῦ,
20:8 καὶ ἐξελεύσεται πλανῆσαι τὰ ἔθνη τὰ ἐν ταῖς τέσσαρσιν γωνίαις τῆς γῆς, τὸν Γὼγ καὶ Μαγώγ, συναγαγεῖν αὐτοὺς εἰς τὸν πόλεμον, ὧν ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάσσης.

"En wanneer die duizend jaren voleindigd zijn, zal de satan uit zijn gevangenis worden losgelaten; en hij zal uitgaan om de volken te misleiden die zich aan de vier hoeken van de aarde bevinden, Gog en Magog, om hen te verzamelen voor de strijd; hun aantal is als het zand aan de zee."

Daarom menen we dat de ruiter op het witte paard de antichrist voorstelt. Zijn witheid en de overwinning zijn imitaties van de Christus.
Dan volgen de andere ruiters. Het is niet de bedoeling, om uit die opeenvolging van rampen de loop van de geschiedenis af te leiden. Doordat ze bijeen geplaatst zijn, bepalen ze met elkaar het karakter van de "tussentijd."
Dit geldt ook voor de zeven bazuin-, en schaalvisioenen. Wel mogen we in de zevende een verwijzing naar de drempel van de ontknoping zien.



Iets over mijzelf

Na een dertigjarig predikantschap in verschillende lutherse kerkgemeenten kan ik mijzelf karakteriseren als voorganger en voorzanger

Het voorzangerschap kreeg er in Dordrecht een dimensie bij: mijn plaats als cantor in de Interkerkelijke Schola Cantorum Dordrecht e.o.. Door mijn initiatief is dit gregoriaanse koor in 1984 opgericht.