DE BIJBEL IS EEN KRIBBE

bijbel en prediking bij Luther

De Bijbel is een kribbe. Elke meelevende lutheraan is het overkomen en overkomt het, dat de vraag wordt gesteld:
'Wat is het verschil tussen jullie en de hervormden en gereformeerden?'
De antwoorden lopen nogal uiteen. Ze varieren van: ach, daar maak ik me niet zo druk over, tot: het is de liturgie die bij ons mooi is.
Deze reacties zijn niet zo goed. De eerste is een dooddoener, want het is niet in orde om je zo van een vraag af te maken.
De andere is onjuist, want die wekt de indruk dat de lutherse liturgie alleen bij ons uniek is.

Is er dan wel verschil? Ja, dat is er, en we kunnen het regelrecht tot Luther zelf herleiden.
U kent vast wel afbeeldingen van Luther die met een bijbel in de hand zich verdedigt tegen pausgezinde theologen. Het onderschrift is vaak een uitspraak van hem: 'Het Woord, dat zult ge laten staan.'
Natuurlijk, zult u zeggen, de Schrift alleen, dat is één van de pijlers van de Reformatie. Maar, dan is die pijler niet exclusief luthers... . Want ook andere geloofsgemeenschappen die uit de Reformatie voortgekomen zijn, aanvaarden dat beginsel: de Schrift alleen.

We gaan het antwoord op de vraag opnieuw bij Luther zoeken. Zijn verdediging met de bijbel in de hand is een momentopname. De constante in zijn arbeid is: de omgang met de Bijbel in de prediking. Zonder de verkondiging van het Evangelie is de Bijbel niet meer dan een verzameling letters.
Zodra de prediking hoorbaar is, komt de Heilige Geest mee - dat is Luthers vaste overtuiging.
Er mag niets tussen het verkondigde Woord en hen die het horen staan.

Ik heb wel eens gezegd: 'Wij geloven niet in een boek.' Daarmee doe ik niets af van de waarde van de bijbel. Maar ik waarschuw voor overwaardering.
Van Jezus' hand is geen geschreven tekst bekend. Het einige dat hij geschreven heeft, was in zand gedaan, en dus snel verwaaid.
'Onderzoekt de Schtiften,' zegt hij volgens het Evangelie naar Lukas.
Maar welke zijn die Schriften? We weten maar van een klein aantal bijbelboeken dat hij ze gekend heeft.

Mondelinge overdracht was minstens zo belangrijk als het bestuderedn van geschriften. Jezus onderwees zijn volksgenoten, om te beginnen zijn leerlingen. Dat wordt nogal eens vergeten: dat Jezus 'meester' was en zijn volgelingen leerlingen.

De praktijk vernemen we uit het Evangelie naar Johannes: 'Wie u hoort, hoort mij.' Hier draagt Jezus aan de apostelen de woordverkondiging op. En de leerlingen zijn gegroeid. Zij mogen uiteindelijk apostelen heten, zendelingen.
'De Bijbel is een kribbe,' zegt Luther. In de kribbe ligt Christus. Gelovigen komen niet om de kribbe te bewonderen en te vereren. Zij vinden Christus in de kribbe die de Bijbel is.
Zij willen leven en arbeiden op gezag van het levende Woord, en dat levende Woord is Christus.

Citaten uit het werk van Luther vindt u hier (klik hier).